Bir lokma yemeğin ya da küçük bir cismin nefes borusuna kaçması, saniyeler içinde ciddi bir tehlikeye dönüşebilir. Böyle durumlarda uygulanan Heimlich manevrası, hem ehliyet sınavının ilkyardım bölümünde sıkça sorulan hem de gerçek hayatta bilinmesi gereken bir tekniktir. Bu yazıda solunum yolu tıkanıklığının belirtilerini ve Heimlich manevrasının doğru uygulanışını anlatıyoruz. Gerçek bir olayda mutlaka 112 aranmalı ve mümkünse profesyonel yardım beklenirken müdahale sürdürülmelidir.
Solunum Yolu Tıkanıklığı Nasıl Anlaşılır?
Solunum yolu tıkanıklığı yaşayan bir kişi genellikle konuşamaz, öksüremez, elleriyle boğazını tutar ve panik ifadesi taşır. Yüzünde morarma başlayabilir çünkü oksijen alamamaktadır. Eğer kişi hâlâ öksürebiliyor ya da hafifçe konuşabiliyorsa, hava yolu tam olarak kapanmamış demektir ve genellikle kendi öksürüğüyle cismi çıkarmasına izin verilir, müdahaleye acele edilmez.
Heimlich Manevrası Ne Zaman Uygulanır?
Heimlich manevrası, kişi tamamen konuşamıyor, öksüremiyor ve nefes alamıyorsa uygulanır. Bu durum tam tıkanıklık anlamına gelir ve hızlı müdahale gerektirir. Kişi hâlâ öksürebiliyorsa manevraya başlamak yerine öksürmesi teşvik edilmeli, durumu kötüleşirse manevraya geçilmelidir.
Yetişkinlerde Uygulama Adımları
Uygulayan kişi, tıkanıklık yaşayan kişinin arkasına geçer, bir yumruğunu göbek deliğinin hemen üzerine, göğüs kemiğinin altına yerleştirir, diğer eliyle bu yumruğu kavrar. Ardından içe ve yukarı doğru hızlı ve kuvvetli itişler yapılır. Bu hareket, akciğerlerdeki havayı aniden sıkıştırarak tıkayan cismi dışarı fırlatmayı amaçlar. Cisim çıkana ya da kişi bilincini kaybedene kadar itişlere devam edilir.
Bilinç Kaybı Durumunda Ne Yapılmalı?
Eğer kişi bilincini kaybederse, dikkatlice yere yatırılmalı ve derhal 112 aranmalıdır. Bu noktadan sonra eğitimli kişiler kalp masajına benzer göğüs baskıları uygulayarak hem dolaşımı desteklemeye hem de cismin çıkmasına yardımcı olmaya çalışır. Ağız içine bakıldığında görülebilen bir cisim varsa dikkatlice çıkarılmaya çalışılabilir, ancak görülmeyen bir cismi parmakla aramak cismi daha derine itebileceğinden önerilmez.
Bebeklerde ve Hamile Kişilerde Farklı Yaklaşım
Heimlich manevrası bebeklerde ve hamile kişilerde standart şekliyle uygulanmaz. Bebeklerde sırt vuruşları ve göğüs baskıları kombinasyonu tercih edilir, hamile kişilerde ise karın bölgesine bası yerine göğüs kemiğine yönelik itişler yapılır. Bu özel durumlar teorik olarak bilinse de doğru uygulama pratik eğitim gerektirir; bu yüzden sertifikalı bir ilkyardım kursuna katılmak büyük fayda sağlar.
Sınav Hazırlığında Bu Konuyu Pekiştirin
Heimlich manevrası ehliyet sınavının ilkyardım bilgisi kategorisinde düzenli olarak sorulan bir konudur. Boğulma vakalarıyla ilişkili sorularla karıştırılabildiği için boğulma vakalarında ilk yardım başlıklı yazımızı da incelemenizi öneririz. Kalp durması ile solunum yolu tıkanıklığı arasındaki farkları netleştirmek için ise kalp masajı yazımıza göz atabilirsiniz. Konuyu tekrar etmek için Günün Sorusu bölümünü günlük alışkanlık haline getirebilirsiniz.
Gerçek Hayatta Unutulmaması Gerekenler
Bu yazıda anlatılan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve gerçek bir tıbbi eğitimin yerini tutmaz. Solunum yolu tıkanıklığı gibi hayati durumlarda hız çok önemlidir; bu yüzden önce 112 aranmalı, ardından bildiğiniz kadarıyla müdahale edilmelidir. Bu tekniği gerçek anlamda güvenle uygulayabilmek için sertifikalı bir ilkyardım eğitimi almanızı şiddetle öneririz.
